جلال جلالى زاده
85
مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى )
3 - الدرر النقيه فى فقه السادة الشافعيه ، تأليف شيخ محمد صادق قمحاوى است و در دانشگاه أزهر تدريس مىشود . 4 - تيسير فتح القريب المجيب للطالب الازهرى النجيب فى صورة سائل و مجيب ، تأليف دو تن از علماى بزرگ مصر : دكتر نصر فريد محمد و اصل و دكتر عبد الحميد السيد محمد عبد الحميد كه به صورت پرسش و پاسخ و با اسلوبى ساده نگاشته شده است . تقديم و ترجيح اقوال در فقه شافعى هرحكمى كه مخالف با نص كتاب يا سنت يا قياس جلى يا اجماع باشد ، بر مجتهد لازم است آن حكم را نقض كند يعنى بطلان آن را اعلام كند گرچه به او رجوع نشود . در عمل براى خود مجتهد رفتار به قول هر يك از فقها درست است حتى عمل به قول ضعيف نيز درست است . خلاف أصح ، خلاف معتمد ، خلاف أوجه و خلاف متجه ، همه شامل قول ضعيفاند كه براى خود مجتهد عمل به آنها درست است اما خلاف صحيح شامل قول ضعيف نيست بنابراين عمل به آن درست نيست حتى براى خود مجتهد . حكم و فتواى معتمد فى المذهب قولى است كه شيخين ( نووى و رافعى ) هردو بر آن متفق باشند در صورتى كه متأخرين بر سهو يا غلط بودن آن اتفاق نداشته باشند . اگر شيخين اختلاف كنند آنچه كه نووى به طور قطع بگويد ، معتمد است اما اگر هيچكدام در رأى خود قاطع نباشند ، رأى هركدام را كه اكثر فقها يا أعلم ايشان يا اورع آنها ترجيح داده باشد همان معتمد است . در ميان كتابهاى امام نووى ، اول مجموع محل اعتماد است ، سپس به ترتيب تحقيق ، تلقيح ، روضة الطالبين و منهاج .